Türkiye’de halen aktif olarak kullanılan aşılar güvenli mi? ( Prof.Dr.Reşit Özkanca WEB)

Ülkemizde bazı kişilerin aşı karşıtlığı ve temelsiz bilgilerle kafa karışıklığına sebep olması nedeniyle bu bilgiyi vermek istedim. Ülkemizde halen kullanılan aşılar ile ilgili bilgiler aşağıda sunulmuştur.

TÜRKİYE’de  halen kullanılan aşılar;

Canlı zayıflatılmış aşılar hakkında genel bilgi

Zayıflatılımış veya inaktif aşılar konusunda bilim dünyası daha deneyimli olup, gelenekselleşmiş yöntemlerle üretilir. İlgili virus aktivitesi zayıflatılmış ve vücudumuzda hastalık yapamayacak düzeyde moleküler olarak zayıflatılmış olarak insana verilir. Virüs ya da bakterinin atenüe (zayıflatılmış) formudur. Sadece vücüttaki varlığı savunma sistemimizin aktif hale geçerek ilgili savunma moleküllerinin sentezlemesini tetiklerler. Sonrasında tüm yabancı partiküllere uygulanan yöntemle uzaklaştırılır ve etkisiz hale getirilir. BCG, kızamık, kızamıkçık, kabakulak, su çiçeği, oral polio bunlara örnektir.

İnaktive aşılar: (Çin Sinovac Aşısı)

Etkenin tamamı ya da bir parçasından üretilmiş aşılardır. Bu aşılarda etkenin vücutta çoğalması mümkün değildir. Öldürülmüş virüs ihtiva etmelerinden dolayı ilk aşamada daha güvenli olduğu kabul edilir. Genellikle 2 doz veya gerekirse ikiden fazla doz ile  bağışıklık elde edilir. Bu aşılara örnek olarak virus esaslı olan hepatit A, polio, kuduz, grip aşıları ve bakteri esaslı boğmaca verilebilir.  Bu aşılara örnek ülkemizde kullanılan Çin  Sinovak  aşısı buna örnektir.

Zayıflatılmış Viral Vektör (Adenovirüs) Aşıları (Sputnik V Aşısı)

Bu Adenovirüs insanda normal şartlarda da enfeksiyona sebep olabilen ve grip benzeri semptomlar gösterebilen virüslerdir. Aşıların içindeki mikroorganizmalar canlıdır fakat, zayıflatıldıkları için insanlarda hastalık yapamazlar. Bu virus genomuna bir taşıyıcı gibi korona proteinleri de üretecek gerekli genetik kodlar eklenerek vücuda girmesi sağlanır. Bu sayede ilgili korona virüse ait proteinlere karşı savunma sistemimizin uyarılması temin edilir.  Sputnik-V ve Oxford/AstraZeneca aşıları bu gruba aittir.

Mesajcı RNA (mRNA) Aşıları (Biontech/Pfizer Aşısı)

mRNA hücrelerimizde DNA’dan gelen emirler doğrultusunda sentezlenen ve ribozomlar üzerinde istenen proteinlerin sentezlenmesini sağlanan kodları taşıyan bir moleküldür. Aşı uygulamasında Laboratuvarda yapay olarak üretilen mRNA’lar tıpkı kendi mRNA’larımız gibi çalışarak virüse karşı bizi uyarmayı amaçlamaktadır Ribozomlardaki işlemini sonlandıktan sonra oradan protein üretim merkezi olan ribozomlardan ayrılır ve hücre stoplazması içerisinde parçalanarak monomerlerine ayrılır yanı parçalanır. Vücudumuza giren her yabancı partiküle karşı (antijene) karşı, ilk etapta, bir antikor üretilerek cevap  verilir ve tehlike bertaraf edilir.

Bu aşı sisteminde de virüsün tanınması ve bağışıklık sistemimizin aktif hale geçmesini sağlayacak proteinlerin hücreye dışarıdan verilen mRNA tarafından ürettirilmesini sağlayacak bir plan mevcuttur. Yine mRNA işini tamamlayıp hücrelerimize virüse ait antijenik molekülü ürettirdikten sonra ortadan kaldırılır. Memeli hücrelerinde mRNA ömürleri birkaç dakikadan günlere kadar uzanabilir. İnsanda 12-24 arasında mRNA ortadan kaldırıdığı literatürde geçmektedir. Yanı kalıcı değildir. Ayrıca hücrenin DNA’sının bulunduğu çekireğe geçmesi beklenmez. Biontech/Pfizer, Moderna aşıları bu gruba girmektedir.

Sonuç olarak Covid-19 ve varyantları nedeniyle kullanılan aşılar Dünya Sağlık Örgütü ve tüm dünyadaki saağlık kurlumları tarafından ve de aşıyı kullanmaya karar veren ülkeler tarafından her yönüyle incelenmektedir. Ülkemizde şu anda kullaanılan aşıların güveniği ile ilgili hiç bir problem yoktur. Aşıları etki mekanizmaları nedeniyle yan etkileri olabilmektedir fakat bu yan etkiler tolere edilebir ve normal grip olan insanın yaşadığı etkilere benzer etkilerdir. Fakat Covid-19 virüsü bazı bilemediğimiz nedenlerden dolayı çok sağlıklı bazı insanlarda bile öldürücü olabilmektedir. Bu alanın uzmanı bir kişi olarak aşı olmanızı şiddetle tavsiye ederim.

Prof.Dr.Reşit ÖZKANCA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir